Leiszmanioza u psa - charakterystyka i przyczyny wzrostu jej występowania
Leiszmanioza to choroba o charakterze pasożytniczym, której czynnikiem etiologicznym w przypadku psów jest najczęściej pierwotniak Leishmania infantum. Tak jak niektóre wcześniej opisywane przez nas na blogu choroby, również i ta jest chorobą wektorową. Leiszmanioza jest dobrze opisaną chorobą u ludzi. Pierwsze wzmianki o niej możemy znaleźć już w egipskich papirusach sprzed ponad 4tys lat. Natomiast występowanie leiszmaniozy u psów potwierdzono dość dawno, czyli w 1796 (A. Russel The Natural History of Aleppo, and Parts Adjacent).W omawianym przypadku wektorem są głównie muchówki z rodzaju Phlebotomus sp. Jeszcze do niedawna była to choroba, o której uczono się w czasie studiów jako przykładzie choroby tropikalnej lub subtropikalnej. Tak też pozostawała w naszych głowach - jako coś niespotykanego w naszej strefie klimatycznej.
Przez długi czas funkcjonowała więc w świadomości lekarzy weterynarii jako zagrożenie odległe i czysto teoretyczne. Jednak w ostatnich latach znacząco zwiększyła się liczba psów spędzających wakacje ze swoimi właścicielami na południu Europy, zwłaszcza w basenie Morza Śródziemnego, gdzie leiszmanioza występuje endemicznie. Nie możemy też nie zauważyć, że klimat łagodnieje i wyraźnie się ociepla, przy równoczesnym braku mroźnych zim. Już w roku 1999 stwierdzono muchówki Phlebotomus na południu Niemiec. Obecnie są one stwierdzane również w Austrii, Szwajcarii czy Rumunii. Ekspansję wektorów w kierunku północnym możemy śledzić np. na stronach ECDC, czyli Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (wpiszmy np. frazę "Phlebotomus ariasi - current known distribution" na stronie https://www.ecdc.europa.e u/en/search ). W takich warunkach nie jest już niczym dziwnym spotkanie się oko w oko z leiszmaniozą w naszym gabinecie.
Objawy kliniczne Leiszmaniozy u psów, oraz innych zwierząt
Leiszmanioza (jak wiele innych tropikalnych chorób wektorowych) charakteryzuje się różnorodnymi objawami klinicznymi. Może przybrać postać skórną, skórno- śluzówkową oraz trzewną, przy czym u psów najczęściej obserwuje się formę trzewną o przewlekłym przebiegu. Diagnostykę weterynaryjną leiszmaniozy utrudniają nie tylko różne objawy, ale i długi okres inkubacji, który może sięgać nawet 8 lat. Dlatego w czasie wywiadu z pacjentem zawsze warto zadać pytanie o np. wspólne wyjazdy za granicę, również te odbyte kilka lat temu. Szacuje się, że forma trzewna rozwija się nawet u około 50% zakażonych psów, często przez długi czas bez wyraźnych symptomów. Natomiast do najczęstszych objawów należą zmiany skórne takie jak parakeratoza, owrzodzenia czy łysienie. Zmiany skórne dotyczą nawet około 80% chorych zwierząt, w tym charakterystycznym objawem mogą być koliste wyłysienia wokół oczu. Często możemy spotkać się też z powiększeniem węzłów chłonnych, apatią oraz brakiem chęci jedzenia, a co za tym idzie atrofią, utratą wagi oraz ogólne wyniszczenie organizmu. U części pacjentów może pojawić się gorączka o charakterze nawracającym. Układ pokarmowy może dać objawy w postaci biegunek oraz wymiotów. Możemy również zaobserwować polidypsję wraz poliurią, a wręcz problemy z nerkami, które w bardziej zaawansowanych przypadkach grożą rozwinięciem przewlekłej niewydolności nerek, która istotnie pogarsza rokowanie.
W obrazie laboratoryjnym możemy natomiast spotkać się z:
- Niedokrwistością normocytarną, normochromatyczną oraz nieregeneratywną
- Małopłytkowością
- Podniesionym poziome enzymów wątrobowych
- Azotemią
W przypadku zwierząt o silnych objawach rokowania są raczej złe. Leczenie jest trudne, często ze względu na różnorodność objawów może być początkowo nieskuteczne. Zazwyczaj trwa wiele miesięcy i nie prowadzi do usunięcia czynnika chorobotwórczego.Bardzo ciekawy opis przypadku możemy znaleźć pod adresem https://magwet.pl/25476,leiszmanioza-u-psa-opis- przypadku .
Można jeszcze dodać, że choć psy stanowią główną grupę pacjentów i rezerwuar pasożyta, należy pamiętać, że leiszmanioza jest coraz częściej diagnozowana również u kotów, u których dominuje zazwyczaj postać skórna.
Skuteczna diagnostyka Leiszmaniozy
Leiszmanioza stanowi świetny przykład jak ważnym w codziennej praktyce jest dostęp do szerokiej diagnostyki, zwłaszcza diagnostyki laboratoryjnej w tym głównie testów ELISA czy PCR. Oczywiście dzisiejszy rynek zapewnia nam coraz więcej rozwiązań dostępnych na miejscu w lecznicy. Wybór odpowiedniej metody diagnostycznej zależy od możliwości danej placówki, jednak należy pamiętać, że kompleksowe podejście diagnostyczne stanowi najskuteczniejszą drogę do rozpoznawania i kontroli chorób zakaźnych, nie tylko leiszmaniozy, ale również wielu innych jednostek chorobowych o złożonej etiologii.
Zobacz również inne wpisy poradnikowe:
- Kortyzol – hormon stresu, diagnostyka i nieoczywiste przyczyny podniesionego stanu
- Niedoczynność kory nadnerczy, czyli Zespół Addisona u psów - diagnostyka, objawy, leczenie i monitoring
- Zespół Cushinga u psów i kotów – znaczenie oznaczania kortyzolu w diagnostyce i monitorowaniu terapii
- Jak szybko diagnozować Dirofilaria immitis testami SNAP w Twojej klinice weterynaryjnej?
- Borelioza u psów i kotów - objawy i diagnostyka z wsparciem testów SNAP
- Ehrlichia canis – diagnostyka z testami SNAP i objawy
Sprawdź także przykładowe produkty, które znajdują się w ofercie naszej hurtowni weterynaryjnej:
